Verklaringen
Veel voorkomende UFO-prikkels
Hieronder vindt u een opsomming van veel voorkomende UFO-prikkels. Dit zijn verschijnselen die, veelal onder ongewone omstandigheden, er vreemd uitzien of een eigenaardig gedrag vertonen. De informatie die u hieronder vindt is bedoeld om wat meer achtergrondinformatie te bieden betreffende deze verschijnselen. Iedere melding die bij het Belgisch UFO-meldpunt binnenkomt wordt eerst onderzocht alvorens we een definitieve conclusie trekken. Zelfs als u zelf vermoedt dat uw waarneming veroorzaakt werd door een van deze veel voorkomende UFO-prikkels, dan blijft het nuttig dat u uw waarneming aan ons meldt. Naast de hier opgesomde UFO-prikkels zijn er nog vele andere. Het is niet altijd eenvoudig om de achterliggende verschijnselen, die aanleiding geven tot een UFO-waarneming, te identificeren. Voorbeelden hiervan worden beschreven in onze onderzoeksrapporten. Voor een uitgebreider overzicht van UFO-prikkels verwijzen we u graag naar www.caelestia.be.
Vuurballonnen
Het grootste deel van alle meldingen die sinds 2007 bij het Belgisch UFO-meldpunt binnenkomen wordt na onderzoek verklaard als vuurballon (ook wel Chinese of Thaise lampion genoemd). Deze ballonnen bestaan meestal uit een papieren omhulsel waaronder een brandende 'kous' gedrenkt in brandspiritus hangt. De ballonnen komen oorspronkelijk uit China en werden daar gebruikt voor communicatiedoeleinden. Later werden ze in China, Thailand en Taiwan opgelaten als geluksbrengers bij feestelijkheden. Tegenwoordig zijn ze ook in Europa gemakkelijk verkrijgbaar en stelen ze de show op de meest uiteenlopende evenementen en feestjes, vaak ter vervanging van vuurwerk, omdat ze veel goedkoper en even spectaculair zijn.
Vuurballonnen worden door getuigen vaak omschreven als oranje-rode lichtbollen die een zeer ongewoon vlieggedrag vertonen. Ze kunnen bv. grote snelheden halen of de indruk wekken stil te hangen in de lucht. Doordat deze ballonnen met de wind mee gevoerd worden en in verschillende luchtlagen - met vaak verschillende windrichtingen en windsnelheden - terecht komen, kunnen ze traag, maar ook snel vliegen en plots van richting veranderen. Soms worden ze met vele tientallen opgelaten en nu en dan verschijnt er ook een enkeling in de lucht.
Een waarneming van een dergelijke ballon kan tot een einde komen doordat de ballon in de verte verdwijnt, door plots of geleidelijk uit te doven of vuur te vatten en op te branden terwijl hij naar beneden valt.
Doordat vuurballonnen vaak in het donker worden opgelaten en zich meestal op een aanzienlijke afstand van de getuige bevinden is het zeer moeilijk om hen te identificeren. Ze zorgen dan ook al verschillende jaren voor veel UFO-meldingen in België en Nederland.
Op de linker afbeelding ziet u een groep vuurballonnen die voor vreemde lichtbollen werden aanzien. Op de rechter afbeelding ziet u een ballon duidelijk afgebeeld.
 |
 |
|
| Foto genomen met een GSM-toestel op 21-03-2009 in Gent. (© Belgisch UFO-meldpunt) | Duidelijke foto van een vuurballon die net is opgestegen. (© Jan KOPPEJAN/ www.caelestia.be) |
Meteoren
Meteoren zorgen regelmatig voor UFO-meldingen. Een meteoor is een kortstondig lichtspoor in de lucht dat men kan waarnemen wanneer stofdeeltjes of kleine stukjes gesteente (meteoroïde) de atmosfeer van de aarde binnendringen en door de wrijving oplichten. Slechts zelden valt een dergelijk gesteente ook op de aarde en dan wordt dit een meteoriet genoemd. Soms gebeurt het ook dat een meteoor in stukken breekt.
Meteoren krijgen in de volksmond vaak de benaming "vallende ster", maar dit verschijnsel heeft in werkelijkheid niets met sterren te maken.
Vooral de grotere exemplaren zorgen vaak voor opschudding onder de bevolking en worden als zeer vreemd ervaren.
Waarnemingen van meteoren zijn vaak kortstondig (enkele seconden) en worden meestal in het donker waargenomen met uitzondering van grotere exemplaren. Soms kan men één enkele meteoor waarnemen, maar men kan ook zwermen waarnemen (zoals bv. de Perseïden en de Leoniden).
Meteoren volgen meestal een rechtlijnige baan en maken meestal geen geluid. Toch zijn ook waarnemingen bekend waarbij de getuige een knal of een sissend geluid waarnam. De kleur van de meteoor kan variëren afhankelijk van zijn samenstelling.
Een waarneming van een meteoor eindigt meestal doordat de meteoor door gebouwen aan het zicht wordt ontrokken of gewoon uitdooft. Soms kan een meteoor ook in stukken spatten (zie afbeeldingen van de spectaculaire meteoor van 13-10-2009).
 |
 |
|
| Twee Foto's genomen van een uiteenvallende meteoride die op 13-10-2009 voor verschillende UFO-meldingen in België en Nederland heeft gezorgd. (© Robert Mikaelyan) | ||
Vliegtuigen
Men zou het niet verwachten, maar ook vliegtuigen zijn vaak een bron van UFO-waarnemingen. De beschrijvingen van de getuigen zijn vaak zeer uiteenlopend. Het controleren van vliegroutes of contact met een plaatselijke luchthaven kan uitsluitsel bieden.
|
| Foto van een landend passagiersvliegtuig te Brussel. (© www.caelestia.be) |
In het grootste deel van de UFO-meldingen die veroorzaakt zijn door vliegtuigen spreken de getuigen van felle lichten die lijken stil te hangen in de lucht. Deze lichten zijn de landingslichten van het toestel dat naar de getuige toe vliegt. Dit wekt voor de waarnemer de indruk dat er een onbekend voorwerp stil hangt in de lucht. Wanneer het toestel dan draait (om bv. de landing in te zetten) lijken deze lichten voor de waarnemer te verdwijnen.
Het feit of de getuige al dan niet geluid waarneemt is vooral afhankelijk van de windrichting en zijn/haar afstand tot het vliegtuig. Vaak gebeurt het ook dat men pas enige tijd later een geluid hoort of dat de waarnemer zo gefascineerd is door wat hij ziet en er gewoon niet op let of er al dan niet geluid is.
In sommige gevallen worden de knipperende navigatielichten waargenomen, in andere niet. Dit heeft vooral te maken met de positie waar de waarnemer zich bevindt ten opzichte van het vliegtuig. Het komt ook vaak voor dat men bij het begin van de waarneming enkel één of twee felle lichten ziet (de landingslichten) en dat pas na enige tijd ook de knipperlichten (navigatielichten) zichtbaar worden. Wat de kleur en de positie van de navigatie- en antibotsingslichten betreft ervaren we dat niet altijd dezelfde normen worden gehanteerd.
Satellieten
Een satelliet of een kunstmaan is een door mensen gemaakt toestel dat in een baan rond een hemellichaam beweegt. De eerste satelliet werd op 4 oktober 1957 door de Sovjet-Unie in een baan rond de aarde gebracht en kreeg de naam Spoetnik 1.
Satellieten kunnen op twee manieren in een baan rond de aarde worden gebracht. Dit kan in een geostationaire baan (de satelliet hang daarbij op een vast punt t.o.v. de evenaar op een hoogte van ongeveer 35.000 km) of in een niet-geostationaire baan (hierbij vliegt de satelliet in een vaste baan t.o.v. het aardoppervlak rond de aarde). Het zijn vooral de satellieten die in een niet-geostationaire baan vliegen die voor UFO-meldingen zorgen.
Waarnemingen die veroorzaakt zijn door satellieten hebben meestal betrekking op een lichtpunt dat met een rechtlijnige beweging overvliegt aan de schijnbare snelheid van een passagiersvliegtuig. Satellieten volgen steeds deze rechtlijnige baan en kunnen geen bochten maken. Geluid wordt bij deze meldingen niet waargenomen.
Het licht dat de waarnemer ziet is het zonlicht dat gereflecteerd word op de satelliet. Wanneer deze dus tijdens de waarneming plots rond z'n as draait kan het zijn dat de kunstmaan t.o.v. de waarnemer het zonlicht niet langer reflecteert en dat het lichtpunt plots lijkt te verdwijnen. De Iridium-communicatiesatellieten hebben bijvoorbeeld een eigenaardige vorm met drie gepolijst antennes. Af en toe weerspiegeld zo'n antenne zonlicht rechtstreeks naar de Aarde. Voor een waarnemer lijkt dit een buitengewoon helder lichtpunt dat in enkele seconden tijd een aanzienlijke afstand aflegt. Enkele van de weerkaatsingen zijn zo helder dat ze zelfs overdag worden waargenomen, maar dit gebeurt zelden.
Naast satellieten is ook het ISS (International Space Station) vaak de oorzaak van verwarring. Het ISS is een ruimtestation dat gebouwd werd door verschillende landen en in een baan rond de aarde vliegt. Bij het waarnemen van het ISS ziet men net zoals bij een satelliet een helder lichtpunt dat aan de schijnbare snelheid van een vliegtuig voorbij vliegt.
Wanneer de onderzoeker van de waarneming over voldoende gegevens beschikt over de richting en de hoek waaronder het lichtpunt werd waargenomen kan men vrij eenvoudig controleren of er op dat moment vanaf die plaats een satelliet zichtbaar was. Via verschillende databanken kan men alle routes van satellieten terugvinden.
Hemellichamen
Nu en dan bereikt een waarneming het Belgisch UFO-meldpunt waarbij achteraf bleek dat de getuige een hemellichaam waarnam. Een hemellichaam is een natuurlijk object in de ruimte dat vanaf de aarde kan worden waargenomen. Het helder schitteren van sommige planeten aan de nachtelijke hemel is soms oorzaak van verwarring.
De verschijnselen die worden gemeld zijn heldere lichtpunten aan de hemel die soms uren blijven stilstaan en zich geleidelijk verplaatsen. Getuigen beschrijven ze als veel feller dan een gewone ster. Het verschijnsel blijft ter plaatse stil hangen en maakt geen geluid.
Nu en dan beweren mensen dat de lichtpunten plots sprongen lijken te maken. Dit kan veroorzaakt worden door het fonkelen van de sterren (scintillatie) of door een optische illusie die ontstaat bij het staren naar een licht punt in een donkere ruimte (autokinetisch effect).
Wanneer de onderzoeker over voldoende gegevens betreffende het tijdstip, richting en hoogte beschikt kan men al vlug via astronomische programma's tot de verklaring van het vreemde luchtverschijnsel komen.
Vooral de planeten Venus en Jupiter en enkele heldere sterren veroorzaken nu en dan UFO-meldingen. Naast planeten zijn er tevens gevallen bekend waarbij de zon en de maan voor een onbekend verschijnsel werden aanzien, maar dit zijn uitzonderingen.
Bij deze opname zien we duidelijk de maan met daaronder een helder lichtpunt. Dit lichtpunt is de planeet Venus, die wel vaker voor UFO-meldingen verantwoordelijk is. (© Werner POETS)
Op deze foto is te zien dat heel gekende hemelverschijnselen zoals in dit geval de zon, onder bepaalde omstandigheden soms vreemde vormen kunnen aannemen. (© Werner POETS)